Bilişim Teknolojileri Alanında Türkçe Seferberliği!

Türkçede yaygın olarak kullanılan “bilgisayar”, “yazılım”, “donanım”, “bilişim” ve “bilgi işlem” gibi pek çok sözcüğün dile kazandırılmasına öncülük eden TBD, bilişim teknolojileri alanında sıkça kullanılan yabancı terimlerle ilgili Türkçeleştirme çalışmalarına hız verdi. Detaylar haberimizde..

Türkiye Bilişim Derneği (TBD), yabancı bilişim terimlerinin Türkçe karşılıklarını dilimize kazandırmayı sürdürüyor. Türkçede yaygın olarak kullanılan “bilgisayar”, “yazılım”, “donanım”, “bilişim” ve “bilgi işlem” gibi pek çok sözcüğün dile kazandırılmasına öncülük eden TBD, bilişim teknolojileri alanında sıkça kullanılan yabancı terimlerle ilgili Türkçeleştirme çalışmalarına hız verdi.

Bilişimde Özenli Türkçe Çalışma Grubu” altı ayda 1048 İngilizce bilişim terimini gözden geçirdi ve karşılıkları olmayan veya oturmamış terimlere Türkçe karşılıklar üreterek kamuoyunun beğenisine ve kullanımına sundu.

TBD, kurulduğu 1971 yılından bu yana bilişim alanında Türkçe terimlerin kullanılmasını ve yaygınlaştırılmasını görevleri arasında görüyor. “Terim Kolu”, “Özenli Türkçe Çalışma Grubu” gibi çalışmaları gerçekleştiren TBD, son olarak “Bilişimde Özenli Türkçe Çalışma Grubu” adı altında bilişim terimlerinin Türkçeleştirilmesi için çalışmalar yürütüyor. Bilişimde yabancı terimleri Türkçeye çevirerek kamuoyunun değerlendirmesine sunan TBD, altı ay içerisinde 45’i bulut bilişim “cloud computing”, 179’u büyük veri “big data”, 140’ı değişken “variable”, 66’sı siber güvenlik “cyber security” ve 618’i veri “data” olmak üzere toplam 1048 İngilizce terimi gözden geçirdi ve Türkçe karşılık önerisi yaptı.

Bilişimde Özenli Türkçe Çalışma Grubunun üzerinde çalıştığı terimlerin bazıları ve Türkçe karşılıkları şunlar:

  • Cookie, gözlemci
  • botnet, köle ağ
  • honeypot, tuzak
  • hacktivist, siber muhalif 
  • pharming, yanlış yönlendirme 
  • data fishing, veri oltalama
  • data farming, veri çoğaltma 
  • data miner, veri arayıcı
  • dataport, veri kapısı
  • public data, açık veri
  • dummy variable, kukla değişken
  • cyber resilience, siber dayanıklılık
  • exploit, güvenlik açığı sömüren yazılım
  • soft token, şifre üreten yazılım
  • big data paradigm, büyük veri yaklaşımı
  • cloud service broker, bulut hizmet aracısı
  • infrastructure capabilities type, altyapı yetenek türü
  • cloud deployment model, bulut konuşlandırma modeli
  • on-demand self-service, isteğe bağlı hizmet

Dernek tarafından, çalışmaların bulut bilişim “cloud computing”, blokzincir “blockchain”, hesaplama “compute” ve ünvan “titles” kavramları ile devam edeceğinin de bilgisi verildi.

Bilişimin Türkçeleştirilmesi konusunda erken ve hızlı hareket edilmediği takdirde dilin yoksullaşacağını vurgulayan TBD Genel Başkanı Rahmi Aktepe“Dilimizin yabancı terim istilasına yenik düşmemesi için hızlı ve etkili bir biçimde çalışmamız gerekiyor. Dil, bir milletin kimliğidir. Biz de TBD olarak var gücümüzle çalışıyor, bu konuya gereken hassasiyetleri gösteriyoruz. Kimliğimize sahip çıkmak hepimizin görevidir” dedi.

Rahmi Aktepe: Önerilen Terimlerin Halk Tarafından Benimsenmesi Önemli

Bilişim terimlerine, Türkçe karşılıklarını kazandırmanın önemi hakkında açıklama yapan TBD Genel Başkanı Rahmi Aktepe şunları söyledi:

“Söz konusu çalışmalarla, özellikle son yıllarda iletişim ortamlarındaki yabancı kelime ve kısaltmalarda bozuk cümle kullanımının önüne geçilmesini hedefliyoruz. Çok sayıda yabancı bilişim terimi halkımız tarafından yanlış bir şekilde kullanılıyor. Dilimize yerleşen yabancı terimlerin Türkçe karşılığını kamuoyuna sunmamız ve halkımız tarafından Türkçe ve doğru terimlerin kullanılmasını sağlamaya çalışacağız.

Bu çalışmalar ile aynı zamanda, kamu, akademi, sivil toplum veya özel kuruluşlarca üretilmiş olan Türkçe yayınlardaki tutarsızlıkların giderilmesi ve birçok farklı kuruluş tarafından hazırlanan sözlüklerin ortak akıl ile kabul edilebilir bir terimler havuzunda toplanması mümkün olabilecek. Çalışmaların sonucunda ise, önerilen terimlerin halkımız tarafından benimsenmesi bilinciyle hareket ediliyor. Her bir çalışma tamamlandıkça kamuoyu bilgisine sunuluyor. Bizim tüm çabamız, dilimizi korumak ve gelecekte oluşabilecek tehditlerden sakınmak.

Bilişim terimlerinin Türkçeleştirilmesi için Bilişimde Özenli Türkçe Çalışma Grubu’nun başında yer alan yürütücüleri ve başkanı Emeritüs Prof. Dr. Tuncer Ören’e teşekkürlerimi sunarım.”

Bilişimde Özenli Türkçe Çalışma Grubunun üzerinde çalıştığı terim çalışmaları ile ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Haberimizi tüm okurlarımızın ilgi ve bilgisine sunuyoruz.

Yazar Emine Ertaş Hakkında
Sinop Üniversitesi İstatistik Bölümü mezunu Emine Ertaş, İstanbul Ticaret Üniversitesi Endüstri Mühendisliği'nde "Geri dönüşüm ekonomisi" üzerine tezli yüksek lisans yaptı. Ocak 2014 ile Ocak 2020 tarihleri arasında Girişim Haber'de Baş Editörlük yapan Ertaş, aldığı iş hayatına akademisyen olarak devam etme kararı ile Şubat 2020 itibairyle Beykent Üniversitesi Lojistik Bölümünde Öğretim Görevlisi olarak çalışıyor.

Yorum Ekle

Ad Soyad *
E-mail * (Gravatar resminiz görünecek)
Web
KalınYatayAltı ÇiziliAlıntı
  •   Yorum  
  •   Önizle  
Yükleniyor